We schrikken er allemaal van, wanneer een bekend persoon plotseling sterft. De dood is wel “de grote vereffenaar” genoemd. Iedereen sterft. Op een dag is het onze beurt.
De vraag die we allemaal stellen is: en dan? Jezus Christus zei, dat zij die in Hem geloven eeuwig leven zullen hebben. Heel radicaal stelde hij ten aanhoren van zijn volgelingen: Ik ben de Opstanding en het Leven; die in Mij gelooft zal leven, al ware hij ook gestorven, zoals alle mensen. Bovendien zei hij zijn discipelen dat hij zou bewijzen dat hij de waarheid sprak door te sterven en drie dagen laten op te staan.
Als Jezus werkelijk is op gestaan uit de doden na drie dagen, zoals het Nieuwe Testament beweerd, dan is zijn belofte van een eeuwig leven geloofwaardig. Maar als hij niet is opgestaan, dan staat al het andere dat hij zei ook ter discussie.
Laat ons een zien of er bewijsmateriaal is, om de meest radicale claim uit de geschiedenis, de wederopstanding van Jezus Christus, ofwel te weerleggen of wel te bevestigen.
Profetie Over Zichzelf
Nog voor zijn dood vertelde Jezus aan zijn discipelen, dat hij zou worden verraden, gearresteerd en gekruisigd en dat hij na drie dagen weer op zou staan. Een opmerkelijk plan! Jezus was geen entertainer die een nummertje kwam doen op verzoek; maar hij zou met zijn dood en opstanding bewijzen voor iedereen wiens verstand en hart daarvoor openstond, dat hij werkelijk de Messias was. Met andere woorden, omdat Jezus zijn discipelen duidelijk had voorgehouden dat hij uit de doden zou opstaan, zou het hem als een bedrieger aan de kaak stellen, als hij daar in in gebreke bleef. Maar we gaan te snel. Hoe is Jezus eigenlijk gestorven voor hij weer opstond (als dat zo was)?
Een Gruwelijke Dood En Toen ...?
Je hebt een idee van de laatste uren van Jezus’ aardse leven als je de film hebt gezien van Mel Gibson. Mocht je delen van “The Passion of the Christ” gemist hebben, omdat je wegdook achter je hand, sla dan de laatste pagina’s maar op van een willekeurig Evangelie in je Nieuwe Testament om de gaten te vullen.
Zoals Jezus voorspeld had, werd hij verraden door een van zijn eigen discipelen, Judas Iscariot en werd hij gearresteerd. In een schijnproces onder Pontius Pilatus, de Romeinse gouverneur, werd hij tot de kruisdood veroordeeld. Voordat hij aan het kruis genageld werd, werd hij geslagen met de Romeinse ‘kat-met-negen-staarten’, een zweep met stukjes been en metaal, die het vlees openhalen. Hij werd herhaaldelijk geslagen, geschopt en bespuugd.
Daarna werden de zware ijzeren nagels door de Romeinse beulen met grote hamers in Jezus’ polsen en voeten gedreven. Uiteindelijk werd het kruis in een gat in de grond gezet, tussen twee andere kruisen met veroordeelde moordenaars.
Jezus heeft ongeveer 6 uur aan dat kruis gehangen. Toen, om 3 uur ‘s middags, dus precies op het tijdstip dat het Paaslam werd geslacht als een zondoffer (nogal symbolisch, niet?) – riep Jezus uit: “Het is volbracht” en stierf. Plotseling werd de hemel donker en er was een aardbeving in heel het land.
Pilatus wilde zeker weten dat Jezus dood was, voor hij toestemming zou geven om het gekruisigde lichaam te laten begraven. Daarom stootte een Romeinse wacht zijn speer in Jezus’ zij. Het mengsel van vocht en bloed dat eruit stroomde was een duidelijke aanwijzing dat Jezus gestorven was. Jezus’ lichaam werd van het kruis afgenomen en begraven in het graf van Josef van Arimathea. Romeinse wachten verzegelden daarna de tombe en stelden een 24-uurs wacht in. Ondertussen waren Jezus volgelingen in shock. Alle hoop was vervlogen. Rome en de Joodse leiders hadden gezegevierd – zo leek het toch.
Iets Is Er Gebeurd
Maar het einde was het nog niet. De Jezus-beweging verdween kennelijk niet van de aardbodem. Integendeel, de christenheid is vandaag ‘s werelds grootste religie. Daarom moeten we erachter komen wat er gebeurd is nadat Jezus’ lichaam van het kruis gehaald en in het graf was gelegd.
In een artikel in de New York Times haalt Peter Steinfels de opmerkelijke zaken aan, zoals die zich ontvouwden, drie dagen na Jezus’ dood: “Kort na Jezus’ terechtstelling werden zijn volgelingen plotseling van een bange, verslagen groep veranderd in mensen, van wie de boodschap over een levende Jezus en een komend koninkrijk, verkondigd met gevaar voor eigen leven, uiteindelijk een wereldrijk veranderde. Iets gebeurde er..., waar wat precies?”[11] Dat is de vraag die we moeten beantwoorden door de feiten te onderzoeken.
Er zijn maar 5 mogelijke verklaringen voor Jezus’ vermeende opstanding, zoals die ons in het Nieuwe Testament wordt voorgesteld:
1. Jezus is niet werkelijk gestorven aan het kruis.
2. De “opstanding” is één grote samenzwering.
3. De discipelen hallucineerden.
4. Het hele verhaal is één legende.
5. Het is werkelijk zo gebeurd.
Laten we deze opties een voor een doorlopen en zien welke het beste bij de feiten past.
Is Jezus Wel Dood Geweest?
Je leest wel eens een enkele keer in de krant, dat nog in het mortuarium een “lichaam” weer beweegt en bij komt... Zou zoiets ook met Jezus gebeurd kunnen zijn?
Sommigen hebben beweerd, dat Jezus de kruisiging overleefd heeft en dat hij weer bij kwam in de koele, vochtige lucht van de tombe. “Wauw, hoe lang ben ik bewusteloos geweest?” Maar die theorie lijkt niet te stroken met het medisch bewijsmateriaal. Een artikel in het `Tijdschrift van het Amerikaans Medisch Genootschap` legt uit waarom die ‘flauw-val-theorie” onhoudbaar is: “Het is duidelijk dat het medisch en historisch bewijsmateriaal laat zien, dat Jezus dood was... De speer, die tussen zijn ribben werd gestoken, perforeerde niet alleen de rechter long, maar ook het pericardium en het hart, waarmee zijn dood werd bevestigd.”
Bevestiging daarvan vinden we bijvoorbeeld in de verslagen van niet-christen historici van om en nabij de tijd dat Jezus leefde. Drie daarvan vermelden de dood van Jezus.
Lucianus (ca.120 – 180 na Chr.) verwijst naar Jezus als “een gekruisigde filosoof”.
Flavius Josephus (ca.37-ca.100 na Chr.) schreef: “In die tijd trad Jezus op, een wijs man, want hij deed verbazingwekkende dingen. Nadat Pilatus hem tot de kruisdood veroordeelde, op voorspraak van onze leiders, stopten zij die van hem hielden daar bepaald niet mee.
Tacitus (ca. 56?ca.120 na Chr.) schreef: “Christus, van wie de naam zijn oorsprong had, onderging de doodstraf .. van de hand van Pontius Pilatus, onze procurator.”
Sterker nog, er is geen enkel historisch verslag, niet van christenen, Romeinen of Joden, dat ofwel het bestaan van Jezus of zijn begrafenis aanvecht. Gezien deze bewijzen hebben we goede papieren om de eerste van de vijf opties te schrappen: Jezus was duidelijk dood – “daaraan twijfelde geen sterveling”.
De Kwestie Van Een Leeg Graf
Geen historicus die zichzelf serieus neemt twijfelt er aan, dat Jezus dood was, toen hij van het kruis werd genomen. Maar velen hebben zich afgevraagd hoe zijn lichaam verdween uit het graf. De Britse journalist dr. Frank Morison bijvoorbeeld hield de wederopstanding aanvankelijk voor een legende of bedrog; en hij begon aan onderzoek voor een boek om dat aan te tonen. Het boek werd beroemd, maar om een andere reden dan het plan was, zoals we zullen zien.
Morison probeerde eerst de zaak van het lege graf op te lossen. De tombe was het eigendom van een lid van het Sanhedrin, Jozef van Arimathea. In Israël in die tijd was dat zo’n beetje hetzelfde als popster-status nu. Iedereen wist wie er lid was van die Raad. Jozef moet een bestaand persoon zijn geweest. Anders zouden de Joodse leiders dat als eerste hebben aangegrepen om het verhaal te ontkrachten als bedrog, in hun pogingen om de wederopstanding aan te vallen. Bovendien moet Jozefs graf een bekende plek zijn geweest en eenvoudig te identificeren. Dus de vlieger van het ‘kwijt zijn geraakt op het kerkhof’ gaat niet op.
Morison vroeg zich af, waarom Jezus’ vijanden de ‘mythe van de lege tombe’ niet bestreden hebben, als het niet waar was. De ontdekking van Jezus’ lichaam zou immers het hele verhaal in duigen hebben doen vallen.
Wat weten we zeker? Dat de Joodse leiders de discipelen beschuldigden van het stelen van Jezus’ lichaam, een duidelijk bewijs dat de tombe leeg was. Maar de Romeinen hadden een 24-uurs wacht ingesteld bij het graf met een geoefende bewakingseenheid (bestaande 4 tot 12 soldaten). Morison vroeg zich af: “Hoe hebben deze professionele krachten het laten gebeuren, dat Jezus lichaam geroofd werd?” Het was ronduit onmogelijk om daar voorbij te glippen en een steen van 2000 kilo weg te schuiven. Maar de steen was wel weg en het lichaam van Jezus was daar niet meer.
Grafrovers?
Het graf was inderdaad leeg. Maar het enkel afwezig zijn van zijn lichaam had Jezus’ volgeling nooit zo kunnen ‘opwekken’ (zeker niet als zij zelf de rovers waren geweest). Er moet iets zeer bijzonders hebben plaatsgehad, want de volgelingen van Jezus hielden plotseling op met rouwen, ze kwamen uit hun schuilplaatsen en begonnen zonder vrees te verkondigen dat ze Jezus levend hadden gezien.
Elk ooggetuigenverslag vermeldt dat Jezus plotseling in levende lijve voor hen stond, de vrouwen eerst. Morison vroeg zich af, waarom samenzweerders vrouwen centraal zouden stelen in hun snode plan. In de eerste eeuw hadden vrouwen praktisch geen rechten, geen rechterlijke persoonlijkheid, geen status. Om betrouwbaar over te komen, hadden de samenzweerders zeker mannen en geen vrouwen neergezet die als eersten Jezus levend zagen, zo redeneerde Morison. En toch lezen we, dat vrouwen hem aanraakten, met hem spraken en de eerste waren die het lege graf zagen.
Later, volgens de ooggetuigenverslagen, zagen al de discipelen Jezus in meer dan tien aparte gebeurtenissen. Ze schreven dat hij hun zijn handen en voeten toonde en dat ze hem moesten aanraken. En hij zou met hen gegeten hebben en verscheen later aan meer dan 500 tegelijkertijd waarvan de meesten waarvan sprake nog in leven waren (1 Cor. 15:6 e.v.). Het is volstrekt ongeloofwaardig dat de vroege christenen zo’n verhaal hadden kunnen verzinnen en het vervolgens verkondigden onder diegenen, die het hele verhaal simpel konden weerleggen door te wijzen op het lichaam van Jezus.
Trouwens, als de wederopstanding niet had plaatsgevonden, waarom zou de apostel Paulus dan zo’n lijst met veronderstelde ooggetuigen hebben gegeven? Hij zou onmiddellijk alle geloofwaardigheid hebben verloren bij zijn lezers in Corinthe door zo schaamteloos te liegen.”
Petrus vertelde tegen een menigte in Caesarea waarom hij en de andere discipelen zo overtuigd waren dat Jezus leefde: ‘En wij zijn getuigen van alles wat Hij gedaan heeft, zowel in het Joodse land als in Jeruzalem. Hem hebben ze gedood door [Hem] aan een hout te hangen. Deze heeft God op de derde dag opgewekt ...[en dat heeft Hij bekend gemaakt] aan ons die met Hem gegeten en gedronken hebben, nadat Hij uit de doden opgestaan
was’ (Hand 10:39 e.v.)
De Britse Bijbelgeleerde Michael Green merkte op: “De verschijningen van Jezus zo authentiek als iets maar kan zijn uit de oudheid... Er kan geen rationele twijfel aan bestaan, dat ze echt gebeurd zijn.
Volhardend Tot Het Einde
Als de ooggetuigenverslagen nog niet genoeg waren om te tornen aan Morison’s scepsis – hij was ook verbaasd over het gedrag van de discipelen. Historici, psychologen en sceptici staan samen voor het raadsel van het historische feit, dat deze 11 voormalige lafaards plotseling bereid waren vernedering, marteling en de dood te ondergaan voor deze feiten. Op één na zijn alle discipelen als martelaars gestorven. Zouden ze bereid zijn zo ver te gaan voor een leugen, terwijl ze wisten, dat ze zelf het lichaam hadden weggenomen?
De voormalige “zware jongen” van de Nixon regering, Chuck Colson, gedagvaard in het Watergate-schandaal, wees ooit op de onmogelijkheid, dat meerdere mensen één bepaalde leugen vasthouden voor langere tijd:
“Ik weet dat de wederopstanding waar gebeurd is en Watergate was voor mij het bewijs. Waarom? Omdat 12 mensen getuigden dat ze Jezus hadden gezien, opgestaan uit de doden, en ze hielden dat 40 jaar lang vast, niet één kwam erop terug. Elk van hen was geslagen, gemarteld, gestenigd en in de gevangenis gegooid. Dat hadden ze niet volgehouden als het niet waar was. In Watergate waren 12 van de machtigste mensen op aarde verwikkeld – en ze konden een leugen nog geen drie weken volhouden. En jij vertelt me dat 12 apostelen 40 jaar lang een leugen konden vasthouden? Volstrekt onmogelijk.”
Iets is er gebeurd, dat alles veranderde voor deze mannen en vrouwen. Morison geeft toe: “Wie ook maar in aanraking komt met dit probleem, moet vroeg of laat een feit onder ogen zien, dat zich niet weg laat verklaren. ... Het feit, dat een diepe overtuiging kwam over een kleine groep mensen – een verandering die getuigt van het feit dat Jezus is opgestaan uit het graf.”
Waren De Discipelen Aan Het Hallucineren?
Sommigen hebben beweerd dat de discipelen zo mistroostig waren over de kruisiging, dat hun verlangen om Jezus levend te zien collectieve hallucinatie te weeg bracht. Is dat mogelijk?
Psycholoog Gary Collins, voormalig voorzitter van Amerikaanse Vereniging van Christen Psychologen, werd ooit gevraagd of hallucinatie de reden kon zijn voor het radicaal veranderde gedrag van de discipelen. Collins merkte op, “Hallucinaties zijn individuele aangelegenheden. Uit de aard der zaak kan slechts één persoon een hallucinatie zien. Het is zeker niet iets wat door een groep mensen kan worden waargenomen.”
Hallucinatie kan niet in de buurt komen als verklaring, volgens psycholoog Thomas J. Thorburn. “Het is absoluut ondenkbaar dat 500 personen, van gemiddelde geestelijke gezondheid, allemaal tegelijk dezelfde zintuiglijke waarneming hebben – visueel, auditief, tast – en dat al deze ... ervaringen geheel en al zouden berusten op .. hallucinatie.”
Van Leugen Naar Legende
Sommige sceptici zijn niet overtuigd en wijten het opstandingverhaal aan een legende die begon met een leugen of een aantal mensen die meenden dat ze een opgestane Jezus gezien hadden. Mettertijd zou de legende ‘gegroeid’ zijn en opgepoetst iedere keer als het verhaal doorgegeven werd. In deze theorie staat Jezus’ opstanding op hetzelfde niveau als de Ronde Tafel van koning Arthur.
Maar die theorie heeft drie grote problemen.
-
Legendes komen zelden tot stand terwijl er nog massa’s getuigen zijn die het kunnen weerleggen.
-
Legendes ontwikkelen zich door mondelinge overlevering en hebben geen eigentijdse historische documentatie, die geverifieerd kon worden. Maar de Evangeliën zijn binnen drie decennia na de opstanding geschreven.
-
De legendetheorie verklaart niet waarom het graf leeg was, noch de historisch geverifieerde overtuiging van de apostelen dat Jezus leefde.
Waarom Won Het Christendom?
Morison was verbijsterd over het feit dat “een kleine onbeduidende beweging in staat was de overhand te verkrijgen over het geslepen Joodse establishment en de macht van Rome.” Waarom wonnen ze, tegenover zo’n overmacht?
Hij schreef: “Binnen 20 jaar hadden de beweringen van deze boeren uit Galilea de Joodse kerk ontwricht... Binnen 50 jaar begon het de vrede van het Romeinse Rijk te bedreigen. Als we alles erover gezegd hebben dat zich laat zeggen... staan we nog steeds tegenover het grootste mysterie: Waarom wonnen ze?”
Alles in ogenschouw genomen, had het christendom aan het kruis moeten uitsterven, toen de discipelen vluchtten voor hun leven. Maar ze deden voort en vestigden een groeiende christelijke beweging.
J.N.D. Anderson schreef, “Denk je de psychologische absurditeit eens in van een stelletje verslagen lafaards, die angstig bij elkaar gekropen waren ergens in een bovenkamer, en twee dagen later zich omvormde tot een gezelschap dat door geen vervolging kon worden gestopt. – En dan deze dramatische overgang te moeten toeschrijving aan zoiets niet tot de verbeelding sprekends als een armzalig verzinsel... Dat slaat gewoon nergens op.”
Een Verrassende Conclusie
Mythe, hallucinatie en een gebrekkige lijkschouwing kunnen het niet verklaren; er zijn onweerlegbare aanwijzingen voor een leeg graf, een groot aantal ooggetuigenverklaringen over zijn verschijning; en de omslag en impact op de wereld van hen die zeggen hem gezien te hebben... Morison raakte ervan overtuigd dat zijn aanvankelijk vooroordeel tegen de wederopstanding van Jezus ongegrond was. Hij begon aan een nieuw boek – met als titel: “Who moved the stone?” (Wie rolde de steen weg?) om zijn nieuwe conclusies uit te leggen. Morison volgde simpelweg het spoor dat het bewijsmateriaal bood, aanwijzing voor aanwijzing, tot de waarheid hem helder scheen. Tot zijn verrassing bracht het hem tot geloof in de wederopstanding.
En n u wij!!